‘Trots draagt bij aan een goed zelfbeeld’

Het culturele initiatief Spot on de Wijk brengt deze zomer theater, kunst, geschiedenis, techniek en creativiteit naar de Ermelose wijken. Een robotje dat kinderen leert programmeren, een levensgrote pauw van piepschuim die samen wordt beschilderd en een paradeplaatje waarop inwoners opschrijven waar zij trots op zijn: op het eerste gezicht lijken het losse activiteiten. Toch draait het tijdens de vier middagen steeds om hetzelfde: mensen met elkaar in contact brengen.

Hoe belangrijk dat is, blijkt al voordat het interview goed en wel is begonnen. Op een warme ochtend schuiven vier vertegenwoordigers van culturele organisaties aan in vergaderkamer Leuvenum van het Huis van Ermelo. Al snel gaat het niet meer over workshops of bezoekersaantallen, maar over samenwerking. Met elkaar, maar ook met ondernemers, inwoners en andere partijen. Ja, kruisbestuiving noemen we dat. Samen kom je op creatieve ideeën en lukt het ook beter om iets te bedenken waar iedereen aan mee kan doen.

Spot on de Wijk is dus veel meer dan een verzameling workshops. Het initiatief wil cultuur zichtbaar en beleefbaar maken in het dagelijks leven van inwoners. Dat sluit goed aan op het beleid van de gemeente: hoe meer verbinding, hoe groter de impact. En dat herkennen de vier organisaties meteen.

Zo is de ‘bieb’ al lang niet meer een plek waar je alleen maar boeken leent, weet Linda Mulder van Bibliotheek Noordwest-Veluwe. ‘Maar voor sommige mensen is zo'n gebouw best een drempel. Dan moet je eerst bouwen aan vertrouwen. Mensen laten merken dat de bibliotheek er voor iedereen is.’ Daarom komt de bibliotheek deze zomer naar de wijk met het Digilab, waar kinderen spelenderwijs leren programmeren met kleine Ozobots. 

Toch zijn de robots volgens Mulder niet het belangrijkste. ‘Het zijn allemaal toevallige ontmoetingen. Je ontmoet iemand die je normaal nooit spreekt. Dan kijk je opeens op een andere manier naar de ander.’ Op die manier leer je ook van elkaar, merkt ze. ‘Samen creëren is eigenlijk burgerschap.’

Ook Natalie Overkamp van Museum Het Pakhuis ziet veel voordelen in deze manier van samen optrekken. ‘We hebben in Ermelo ontzettend veel culturele organisaties. Vroeger werkte iedereen vooral vanuit zijn eigen eilandje. Nu zoeken we elkaar veel vaker op. Waarom zou je het alleen doen als je het ook samen kunt doen?’

Dat beperkt zich niet tot de culturele sector. Ook welzijnsorganisaties, ondernemers, vrijwilligers en wijkbewoners sluiten aan. Volgens Overkamp verandert daardoor ook de manier waarop mensen naar hun omgeving kijken. ‘We zijn meer in kansen gaan denken dan in problemen.’

Een mooi voorbeeld is de Pauwenparade, de rode draad door Spot on de Wijk. Tijdens iedere wijkmiddag beschilderen kinderen en buurtbewoners samen een levensgrote pauw. In september komen alle pauwen terug tijdens de Nacht van de Pauw in het centrum van Ermelo. ‘Je schildert misschien samen met iemand uit je straat een pauw. Een paar weken later zie je die samen weer terug in de parade. Zo ontstaat er iets waar mensen samen trots op kunnen zijn.’

Ook de kunstzinnige dagbesteding Leonardo da Vinci doet mee met een bijzonder project. Bezoekers maken geen paradeplaatjes tégen iets, maar vóór iets. Ze schrijven op waar ze trots op zijn. ‘Trots draagt bij aan een goed zelfbeeld’, zegt vrijwilliger Bas-Pieter Visscher. ‘Dat geldt voor mensen, maar eigenlijk ook voor een dorp.’

Daarom spreekt het project hem zo aan. ‘In een protest zit veel energie. Wij gebruiken die energie om verbinding te maken. Het gesprek dat ontstaat, is eigenlijk belangrijker dan het bord zelf.’ Hij ziet dagelijks hoe creativiteit mensen in beweging brengt. ‘Normaal blijft veel creativiteit binnen. Nu brengen we die juist naar buiten. Iedereen heeft een bijdrage.’

De gemeente Ermelo hoopt dat Spot on de Wijk uitgroeit tot een vaste traditie. Niet alleen omdat inwoners kennismaken met cultuur, maar vooral omdat cultuur mensen helpt om zich thuis te voelen in hun eigen omgeving. Mulder herkent zich in die ambitie: ‘Je kunt die verbinding niet opleggen, je moet het een beetje laten ontstaan.’ Overkamp knikt instemmend: ‘Je creëert alleen het moment waarop het kan gebeuren.’ En daar kijken ze alle vier naar uit!