Maatwerkwoningen

Sinds 2017 zoeken we naar een plek waar maatwerkwoningen kunnen komen. Voor de regio Noord Veluwe is er behoefte aan ongeveer 14 maatwerkwoningen. Specifiek voor Ermelo zijn dit 4 tot 6 woningen. In de loop van de tijd zijn verschillende plekken in beeld geweest.

Dit heeft helaas nog niet geleid tot concrete realisatie van maatwerkwoningen. Mede ook door bezwaren vanuit de omgeving van potentiële locaties. Vanuit de omgeving van één van de locaties is na verloop van tijd gevraagd om de eisen voor de maatwerkwoningen aan te passen. In maart 2019 is de gemeenteraad Ermelo akkoord gegaan met "Criteria voor tweede locatieonderzoek maatwerkwoningen Ermelo".

Wat is een maatwerkwoning?

Een maatwerkwoning is een vrijstaande woning voor 1 persoon op een rustige plek. De maatwerkwoning ligt vaak op een plek aan de rand van een wijk, in een omgeving waar weinig  prikkels zijn.
In maatwerkwoningen wonen mensen die niet in een gewone woonwijk of binnen een andere vorm van begeleid wonen kunnen leven. Zij hebben een rustige plek om te wonen nodig. Daar kunnen zij zelf tot rust komen en, mogelijk met begeleiding, weer zelfstandig wonen. Vaak blijven deze mensen nu nog onnodig lang in de maatschappelijke opvang of in woonwijken.

In januari 2020 is het locatieonderzoek naar kansrijke en niet-kansrijke locaties afgerond. Dit onderzoek vond plaats op basis van de door de gemeenteraad vastgestelde criteria en wettelijke eisen. De  uiteindelijk overgebleven kansrijke locaties zijn vertrouwelijk gedeeld met het college en de gemeenteraad.

Wat zijn de kansrijke locaties voor maatwerkwoningen in Ermelo?

Uit het locatieonderzoek zijn drie kansrijke locaties naar voren gekomen. Een van de drie kansrijke locaties is een terrein langs de Watervalweg bij de spoorwegovergang, naast de bomenkwekerij. In een persoonlijk gesprek zijn direct omwonenden geïnformeerd over het onderzoek op het terrein aan de Watervalweg. De buurtbewoners die wat verder weg wonen hebben een brief hierover ontvangen.

De overige twee kansrijke locaties zijn al wel bekend. Nadat met direct betrokkenen hierover is gesproken worden deze openbaar gemaakt.

Start onderzoek naar haalbaarheid maatwerkwoningen op kansrijke locaties

De kansrijke locaties worden nu stap voor stap onderzocht of ze inderdaad geschikt zijn voor maatwerkwoningen. De eerste stap is het informeren van direct omwonenden en de buurt. De tweede stap is onderzoek op de locatie zelf. Dat bestaat uit verschillende technische onderzoeken uitgevoerd op de locatie. Deze kunnen per locatie verschillen, bijvoorbeeld omdat er al eerder onderzoeken zijn gedaan.  Het komt er in ieder geval op neer dat onderzocht wordt hoe het project voldoet aan de Europese, provinciale en gemeentelijke wet- en regelgeving.  Dit kan bijvoorbeeld gaan om:

  • Veldonderzoek in het kader van Flora en Fauna
  • Bodemonderzoek
  • Archeologisch onderzoek
  • Aanvullende onderzoeken zoals bijvoorbeeld een akoestisch onderzoek

Als deze technische onderzoeken aangeven dat de locatie nog steeds kansrijk is gaan we verder met de bewoners in overleg. Het belangrijkste doel is om informatie op te halen. Zijn er nog afspraken en overwegingen die een rol spelen bij de realisatie van maatwerkwoningen op deze locatie en die nog niet zijn meegenomen? Ook is het belangrijk te weten of er belangen c.q. afspraken zijn die we nog niet hebben meegenomen in het onderzoek.

De bovengenoemde onderzoeken en de door de bewoners aangeleverde punten worden meegenomen en gewogen in het voorstel dat wordt voorgelegd aan het college. Zij neemt uiteindelijk het besluit over het wel of niet plaatsen van maatwerkwoningen.

Wat zijn maatwoningen

Een maatwerkwoning is een eenpersoons vrijstaande woning op een rustige locatie. Meestal is het een eenpersoons woonunit van 30 – 50 m2 met een keuken en sanitaire voorzieningen. Ze zijn makkelijk schoon te houden. De maatwerkwoning ligt vaak op een locatie aan de rand van een wijk, in een prikkelarme omgeving.

Voor wie is een maatwerkwoning bestemd?

De woning is voor mensen die niet in een gewone woonwijk of binnen een andere vorm van begeleid wonen kunnen leven. Dat komt omdat zij hun gedrag niet altijd goed kunnen aanpassen aan de omgeving.

Wanneer is een locatie voor een maatwerkwoning kansrijk of kansarm?

Er is geïnventariseerd wat potentiële locaties voor maatwerkwoningen kunnen zijn. Deze locaties zijn onderzocht aan de hand van de criteria die in maart 2019 zijn vastgesteld door de gemeenteraad. Daarnaast is er door de gemeente gekeken wat al over de locaties bekend is. Uiteindelijk is er geen enkele locatie die aan alle eisen voldoet. Bij elke locatie zijn er voor- en nadelen. Daarom is er onderscheid gemaakt tussen kansrijke en kansarme locaties. Kansrijke locaties zijn locaties waarbij op basis van de huidig beschikbare informatie de kans om tot maatwerkwoningen te komen groter is dan op de kansarme locaties. Kansarme locaties vallen nog niet af, maar er wordt eerst onderzoek gedaan naar de realisatie op de kansrijke locaties. Er is nu nog geen besluit genomen. Alle elementen worden nu goed onderzocht. Bewoners worden bevraagd en meegenomen in het onderzoeksproces. Op basis van de uitkomsten uit dit onderzoek wordt een voorstel gedaan aan het college en de gemeenteraad.

Hoe is de inventarisatie van kansrijke en kansarme locatie tot stand gekomen?

Allereerst is gekeken of de locatie voldoet aan de criteria die door de raad zijn vastgesteld: 1. In de voorselectie worden locaties die te dicht bij woonwijken of ontmoetingsplaatsen met andere kwetsbare personen liggen, niet opgenomen in het locatieonderzoek. 2. Er wordt gezocht naar een permanente locatie of een locatie die meer dan 2,5 jaar beschikbaar is om stresserende verplaatsingen te voorkomen. 3. Ligging van de locatie is meer dan 75 - 100 meter van andere woningen verwijderd of andere gevoelige bebouwing en bij voorkeur minder dan 3 km van een supermarkt. 4. De route naar basisvoorzieningen (supermarkt) loopt zo mogelijk langs hoofdroutes om overlast zoveel mogelijk te vermijden. 5. Bruikbare primaire voorzieningen, zoals water en elektra en riolering, zijn te realiseren tegen zo laag mogelijke kosten. 6. Grond is eigendom van de gemeente of een partij die wil samenwerken met de gemeente inzake dit project. Vervolgens zijn de potentiële locaties verder onderzocht. Hierbij werd onderzocht of er bijvoorbeeld een hoogspanningsmast aanwezig was en/of werd er geluidsonderzoek gedaan als er sprake is van een locatie nabij het spoor of een grote weg. Ook is gekeken of er belemmerende afspraken voor de locatie zijn. Zo kan een locatie onderdeel uitmaken van een Natura 2000 gebied waardoor de locatie afvalt.

Waarom is de locatie langs de Watervalweg kansrijk?

Geen enkele locatie voldoet aan alle criteria die in maart 2019 zijn vastgesteld door de gemeenteraad van Ermelo. Bij elke locatie zijn er voor- en nadelen. Ook de locatie aan de Watervalweg voldoet niet aan alle criteria en heeft voor- en nadelen. Om tot geschikte locaties te komen is er daarom onderscheid gemaakt tussen kansarme en kansrijke locaties. Kansrijke locaties zijn locaties waarbij op basis van de huidig beschikbare informatie de kans om tot maatwerkwoningen te komen groter is dan de kansarme locaties. Met de informatie die er nu is, lijkt de locatie aan de Watervalweg geschikt voor maatwerkwoningen. Daarom wordt nu verder onderzoek gedaan op deze plaats.

Wanneer starten jullie met locatieonderzoek langs de Watervalweg?

Zodra we met de direct omwonenden van de locatie en belanghebbenden hebben gesproken starten we met het vervolgonderzoek.

Hoe ziet het onderzoeksproces eruit?

Allereerst brengen we de direct omwonenden op de hoogte van de stand van zaken maatwerkwoningen, de aanwezigheid van een kansrijke locatie in hun buurt en hoe het vervolg eruit ziet. Vervolgens worden er verschillende technische onderzoeken uitgevoerd. Deze kunnen per locatie verschillen bijvoorbeeld omdat er al eerder onderzoeken zijn gedaan. Het komt er in ieder geval op neer dat onderzocht wordt hoe het project voldoet aan de Europese, provinciale en gemeentelijke wet- en regelgeving. Dit kan bijvoorbeeld gaan om:

  • veldonderzoek in het kader van Flora en Fauna
  • bodemonderzoek
  • archeologisch onderzoek
  • aanvullende onderzoeken zoals bijvoorbeeld een akoestisch onderzoek

Als deze technische onderzoeken aangeven dat de locatie nog steeds kansrijk is gaan we verder met de bewoners in overleg. Het belangrijkste doel is om informatie op te halen. Zijn er nog afspraken en overwegingen die een rol spelen bij de realisatie van maatwerkwoningen op deze locatie en die nog niet zijn meegenomen. Hierbij is het goed om aan te geven dat we argumenten bedoelen die direct betrekking hebben op de criteria of die verband houden met afspraken die in het verleden.

Vervolgens wordt er een collegevoorstel opgesteld. De bovengenoemde onderzoeken en de door de bewoners aangeleverde punten worden meegenomen en gewogen in het voorstel dat wordt voorgelegd aan het college. Zij nemen uiteindelijk het besluit over het wel of niet plaatsen van maatwerkwoningen.en zijn gemaakt en vastgelegd in een besluit. Ook is het belangrijk te weten of er belangen c.q. afspraken zijn die we nog niet hebben meegenomen in het onderzoek.

Besluit

Neemt het college op basis van het voorstel een negatief besluit dan worden de omwonenden/belanghebbenden schriftelijk op de hoogte gebracht van de uitkomst. Is er een positief besluit dan zal dit in een persoonlijk gesprek/bijeenkomst worden gedeeld met de omwonenden/belanghebbenden.

Uitvoering

Als er een positief besluit komt dan willen we graag met de omwonenden/belanghebbenden samenwerken om de realisatie van de maatwerkwoningen zo goed mogelijk tot stand te brengen. De manier waarop we willen samenwerken is nog niet bekend. Dat moet worden besproken met omwonenden, maar zou bijvoorbeeld kunnen in de vorm van een klankbordgroep. In samenwerking met de omwonenden willen we aan de slag met: • Waar worden de woningen op het terrein geplaatst? • Hoe zien de woningen eruit? • Op welke manier wordt het gebied afgeschermd? • Welke vorm van beheer is er? • Waar komt de toegangsweg naar het terrein? • Hoe word ik op de hoogte gehouden van de stappen en ontwikkelingen? Door middel van persoonlijk contact en regelmatig een nieuwsbrief houden we omwonenden op de hoogte van ontwikkelingen.

Bij wie kan ik terecht als ik tussentijds vragen heb?

U kunt uw vragen stellen via e-mail: maatwerkwoningen@ermelo.nl.

Wat merk ik van het locatie onderzoek?

Bij veldonderzoeken worden er ter plaatse grondboringen gedaan of bodemmonsters genomen. De flora en fauna wordt ter plaatse geïnventariseerd. Van een bureauonderzoek merken omwonenden niets. Deze wordt uitgevoerd aan de hand van beschikbare data en gegevens

Wat voor mensen komen te wonen in de maatwerkwoningen?

De bewoners van de maatwerkwoningen kunnen niet goed leven in een huis in een gewone woonwijk, een zorginstelling of binnen een andere vorm van begeleid wonen. Ze functioneren niet goed in groepen of in een omgeving waar veel mensen wonen. Sommigen voelen zich onveilig in een groep. Ze kunnen de prikkels vaak niet aan en reageren daar gestrest op, wat zich uit in onaangepast en soms onaangenaam gedrag. Uit de projecten in andere gemeenten blijkt dat de bewoners zich voornamelijk terugtrekken in hun eigen woning. Het zijn echte individualisten. Als mensen geen of nauwelijks prikkels krijgen komen ze tot rust en dat is het doel van de maatwerkwoningen.

Wat wordt bedoeld met onaangepast gedrag?

Met onaangepast gedrag wordt niet bedoeld dat ze agressief of onveilig gedrag vertonen. De bewoners mogen geen gevaar vormen voor zichzelf of voor de omgeving. Er is geen grond voor (gedwongen) opname in een zorginstelling. Ze moeten in staat zijn (met persoonlijke begeleiding) zelfstandig te leven. Ze doen zelf hun boodschappen en gaan op bezoek bij familie. Het is niet de bedoeling en zeker niet wenselijk dat ze buiten de samenleving geplaatst worden. Ze hebben wel degelijk contact met de bevolking op verschillende manieren

Waarom is een maatwerkwoning een goede oplossing?

Doordat de maatwerkwoning in een rustige, prikkelarme omgeving staat ervaart de bewoner minder prikkels. De afname in prikkels in combinatie met begeleiding zorgen ervoor dat de bewoner stabiliseert en daardoor minder overlast veroorzaakt. Ervaringen in andere landen en steden in Nederland laten zien dat bewoners van maatwerkwoningen baat hebben bij een stabiele woonplek waar ze de rust en ruimte krijgen voor hun leefwijze.

Wie bepaalt welke mensen hier mogen wonen?

De plaatsing gaat via CT (Centrale Toegang). Dat is een samenwerkingsorgaan van GGD, Noord-Veluwse gemeenten, woningcorporaties, aanvragende hulpverleners, instellingen Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang en politie.

Wat zijn de indicaties die bepalen wie in de maatwerkwoningen mogen wonen?

Het zijn mensen met een indicatie beschermd wonen of maatschappelijke opvang, maar die niet passen in de normale vormen van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Deze indicatie voor beschermd wonen of maatschappelijke opvang wordt afgegeven aan personen die door psychische of sociale problemen niet in staat zijn om zelfstandig te wonen. De psychische of sociale problemen kunnen veroorzaakt worden door een heel brede groep oorzaken, zoals autisme, licht verstandelijke beperking, psychisch verleden, verslavingsverleden. De bewoners worden persoonlijk begeleid.

Wat voor toezicht is er op de bewoners van de maatwerkwoningen?

Alle bewoners hebben persoonlijke begeleiding. De begeleiding cq zorg wordt geleverd door ambulante zorgverleners die ook bij bewoners komen die zorg nodig hebben en in reguliere woningen wonen. Bij de bewoners van de maatwerkwoningen is de begeleiding gericht op stabilisatie en veiligheid. Ze krijgen bijvoorbeeld hulp bij zelfstandig wonen (zoals koken of schoonmaken), dagbesteding, hulp bij verslaving of een combinatie. Als het nodig is kunnen de zorginstellingen tijdelijk extra begeleiding geven, bijvoorbeeld in de startfase of als het niet goed gaat met een bewoner. Daarnaast houdt de gemeente toezicht via de gemeentelijke handhavers.

Wie houdt de situatie rondom de maatwerkwoningen in de gaten?

De begeleider van de bewoner houdt de situatie in de gaten. Bewoners van de maatwerkwoningen moeten zich houden aan leefregels die speciaal zijn opgesteld voor maatwerkwoningen. Ze mogen geen agressief gedrag vertonen, geen drugs dealen etc. Maar de sociale controle zal wel iets minder zijn dan in een normale woonwijk. In en om de woning zal het niet zo netjes en schoon zijn als bij een gemiddeld huis.

We hebben de wens om te werken met een beheergroep. Maar weten nog niet hoe dat er uit moet zien. Als er een besluit is genomen is dat iets wat we bespreken samen met omwonenden. Een beheergroep kan bijvoorbeeld bestaan uit:

  • verhuurder van de maatwerkwoningen
  • vertegenwoordiger van de Zorginstellingen
  • toezichthouders gemeente Ermelo/Politie
  • beleidsmedewerker sociaal domein Ermelo
  • indien wenselijk bij omwonenden: vertegenwoordiging van de omwonenden

Woon ik nog wel veilig als er maatwerkwoningen in mijn omgeving komen?

De bewoners van de maatwerkwoningen kunnen zich niet goed aanpassen aan een groep omdat ze daarvan veel stress ervaren, maar het is niet zo dat ze een gevaar vormen voor de omgeving. Het is juist de bedoeling dat ze in rust hun eigen leven kunnen leiden en er daardoor meer stabiliteit is. Uit ervaring bij andere gemeenten blijkt dat de maatwerkwoningen daarvoor een goede oplossing zijn.