Persverklaring fractievoorzitters over afronding extern onderzoek

Fractievoorzitters Sarath Hamstra (CDA), Anneke Knoppert (Progressief Ermelo), Folkje Spoelstra (ChristenUnie), Bart van der Knaap (BurgerBelangen Ermelo), Herma van der Weide (VVD) en Frans Snoek (SGP) hebben donderdagmiddag 15 oktober een persconferentie gegeven over de afronding van het externe onderzoek naar de conflicten en onvrede binnen het bestuur van Ermelo.

Begin september hebben wij als fractievoorzitters - in overleg met de commissaris van de Koning - besloten een extern onderzoek te starten naar de conflicten en onvrede binnen het bestuur van Ermelo. Hierover hebben wij een verklaring naar buiten gebracht en beloofd om medio oktober met een terugkoppeling te komen.

Het onderzoek is in de afgelopen weken uitgevoerd door drie verkenners van de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (NSOB): prof. dr. Paul Frissen, dr. Martin Schulz en Henk den Uijl.

Dinsdag hebben wij een gesprek gehad met de verkenners en de commissaris van de Koning waarbij het rapport aan ons gepresenteerd is. Gezien de korte tijd kunnen wij als fractievoorzitters nog geen inhoudelijke reactie geven op dit rapport. Die komt er nog wel, maar daar willen we de tijd voor nemen zodat we dit zorgvuldig kunnen doen.

Vandaag presenteren we het rapport en gaan we in op de vervolgstappen

De huidige situatie

Afgelopen maanden hebben wij als fractievoorzitters klankbordgesprekken gevoerd met de burgemeester. Wij maakten ons zorgen over het functioneren van de burgemeester, met name over zijn relatie met de wethouders. De burgemeester heeft dan al (op advies van de commissaris van de Koning) een bestuursadviseur ingeschakeld die gesprekken gaat voeren met burgemeester en wethouders. De uitkomsten van deze gesprekken lieten wat betreft de perspectieven van de wethouders een weinig hoopvol beeld zien.

In juli hadden wij een vervolggesprek met drie van de vier wethouders en de gemeentesecretaris. Daarna hebben wij een vervolggesprek met de burgemeester gehad. In dat gesprek hebben wij als fractievoorzitters collectief het vertrouwen in de burgemeester opgezegd. Naar aanleiding hiervan hebben wij opnieuw overleg gehad met de commissaris van de Koning om vervolgstappen te bespreken. In overleg met de commissaris is besloten tot het laten uitvoeren van een onderzoek - een zogenoemde verkenning - naar de conflicten en onvrede binnen het bestuur van Ermelo.

De onderliggende problematiek

De verkenning door de NSOB bestond uit het voeren van gesprekken met betrokkenen: wethouders, burgemeester, commissaris van de Koning, griffier, gemeentesecretaris en wij als fractievoorzitters. Ook werd een dossieronderzoek uitgevoerd. Uit de verkenning blijkt dat in Ermelo een aantal kwesties spelen die de politiek-bestuurlijke situatie bepalen. Dit zijn de volgende kwesties:

  1. botsende stijlen in het college;
  2. ingrijpende politieke veranderingen;
  3. geruchten over de herbenoeming van de burgemeester;
  4. problemen binnen het college werden door de fractievoorzitters behandeld in een klankbordgroep die zich richt op de burgemeester;
  5. het over elkaar praten in plaats van met elkaar praten;
  6. spanningen tussen het gemeentebestuur en burgers in Ermelo.

Conclusie

De verkenners concluderen het volgende:

  1. In politiek-bestuurlijke zin is in Ermelo niets uitzonderlijks aan de hand. De verhoudingen zijn verstoord, met name tussen burgemeester en wethouders, maar dat is in meer gemeenten en wel vaker het geval.
     
  2. De burgemeester geniet nog steeds het vertrouwen van de gemeenteraad, althans van het tegendeel is in formele zin geen sprake. De fractievoorzitters hebben in een vertrouwelijk overleg met de commissaris van de Koning blijk gegeven van het ontbreken van vertrouwen in de burgemeester, maar daaraan is in de gemeenteraad geen politiek gevolg gegeven. Het ontbreken van vertrouwen is vooral gebaseerd op het oordeel van de wethouders die aan de fractievoorzitters hebben laten weten dat zij niet langer in het college willen samenwerken met de burgemeester.
     
  3. Door betrokkenen wordt de burgemeester eenzijdig verantwoordelijk gehouden voor de ontstane problematiek.

De verkenners hebben tijdens het onderzoek een brede, politieke wil aangetroffen bij zowel coalitie- als oppositiepartijen om politiek in Ermelo anders aan te pakken, om vooruit te kijken en samen verder te komen. Nieuwe politiek, waarin niet alleen de meerderheid telt en tegenstanders niet als vijanden worden gezien, is alleen mogelijk als er ook ruimte is voor verzoening in plaats van afrekening. Dit is volgens de verkenners de werkelijke opgave van het gemeentebestuur van Ermelo en hierom raden zij het volgende aan: verzoen met het verleden en met elkaar.

De inwoners van Ermelo verdienen een goed functionerend gemeentebestuur en het is de verantwoordelijkheid van alle betrokkenen – in de gemeenteraad en in het college – om daarvoor te zorgen. Verzoening en zelfreflectie zijn daarom in ieders politieke belang.

De verkenners geven aan dat het uiteindelijk moet gaan om een normalisering van verhoudingen. Daarbij kunnen over die verhoudingen in politieke zin verschillende opvattingen blijven bestaan.

Weg uit de crisis

De verkenners komen met verschillende aanbevelingen. Hieronder opgesomd:

  • een gezamenlijke aanpak ontwikkelen voor de oplossing van de politiek-bestuurlijke crisis;
  • een ervaren politiek-bestuurlijke mediator aan te trekken die het college zal begeleiden in een proces van normalisering van verhoudingen zonder politieke verschillen te ontkennen;
  • het proces nauwlettend te volgen en over de voortgang periodiek te overleggen;
  • De verkenners gaan ervan uit dat de commissaris van de Koning zal toezien op de voortgang van het proces gericht op het realiseren van een werkbare situatie;
  • een onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren naar de bekende grote dossiers die al jaren leiden tot spanningen tussen het gemeentebestuur aan de ene en enkele inwoners aan de andere kant. Dat onderzoek moet de vraag beantwoorden of het gemeentebestuur in deze dossiers in de afgelopen jaren zorgvuldig heeft gehandeld.

Hoe nu verder?

Zoals aan het begin van deze persconferentie al gemeld is, komen wij als fractievoorzitters volgende week met een inhoudelijke reactie. Met de oplevering van dit rapport en de aangekondigde inhoudelijke reactie is ons werk afgerond. Het is dan aan de gemeenteraad om positie te bepalen en hierover met elkaar in debat te gaan. Het rapport wordt besproken tijdens de raadsvergadering van woensdag 28 oktober.

Terug naar het overzicht met alle nieuwsartikelen