Samen criminaliteit aanpakken in de Week tegen Ondermijning

Afgelopen week is door gemeenten uit de regio Noord- en Oost-Gelderland en door elf samenwerkingspartners extra aandacht besteed aan ondermijnende criminaliteit. Je kunt ondermijning zien als het constante gebeuk van georganiseerde criminaliteit (onderwereld) op onze samenleving (bovenwereld). Ondermijning is een probleem dat de maatschappij verzwakt en uiteindelijk zelfs ontregelt. Tijdens de campagneweek zijn 399 locaties en 900 garageboxen bezocht en 203 voertuigen gecontroleerd.

De acties en controles zijn bedoeld om criminaliteit en misstanden te voorkomen en waar het geconstateerd werd ook daadwerkelijk aan te pakken. Er waren acties gericht op mogelijke criminaliteit in het buitengebied, drugsgerelateerde criminaliteit, slechte arbeidsomstandigheden, illegale prostitutie, milieucriminaliteit, huisvesting van arbeidsmigranten, spookbewoning en (controle van) garageboxen.

Synthetische drugs

In deze week stond het thema 'synthetische drugs’ centraal. Synthetische drugs worden gemaakt in een laboratorium door verschillende chemische stoffen samen te voegen. Voorbeelden hiervan zijn XTC, amfetamine en crystal meth. In Noord- en Oost-Gelderland zijn de afgelopen jaren relatief veel drugslaboratoria en dumplocaties van afval van synthetische drugsproductie aangetroffen. De drugsdumpingen werden vooral in het buitengebied aangetroffen. Dit heeft een ontwrichtend effect op de samenleving en kan enorme schade aan het milieu en de leefomgeving veroorzaken. Met voorlichting en controles in het buitengebied werd er deze week gewerkt aan bewustwording om deze vorm van zware georganiseerde criminaliteit terug te dringen.

Resultaten van de themaweek

Het grote aantal bezoeken en controles leverden vele misstanden op:

  • Illegale bewoning
  • Milieuovertredingen
  • Overtredingen besluit bouwwerken leefomgeving
  • Overtredingen bestemmingsplan
  • Illegale prostitutie
  • Overtredingen vreemdelingenwet
  • Overtredingen wet minimumloon en arbeidstijdenwet
  • Tewerkstelling minderjarigen
  • Uitkeringsfraude
  • Niet voldoen aan vergunningsvoorwaarden.

De drie burgemeesters zijn tevreden over de lokale opbrengst van de week. We zijn het hele jaar door alert op signalen van ondermijning, want samen staan we voor een gezond en veilig leefklimaat in onze gemeenten. Het is goed om daar in de week tegen ondermijning extra aandacht aan te besteden. Als gemeente en politie kunnen we het immers niet alleen. We hebben ook onze inwoners en ondernemers nodig om signalen op te pikken en opvallende zaken bij ons te melden. Dat is echt nodig, want uiteindelijk raakt ondermijning ons allemaal.

Hans van Daalen, burgemeester van Ermelo: "In Ermelo is er een informatieve en preventieve controle geweest bij de jachthaven strand Horst. De reacties waren erg positief. Er werd aangegeven dat er veel sociale controle is in de haven, er zijn geen verdachte activiteiten waargenomen. Hoe men ondermijning kan herkennen was niet bij iedereen goed bekend, de informatie werd daarom erg gewaardeerd. Goed dat we hiermee weer een stap hebben gezet in de herkenning, en daarmee bestrijding van ondermijning. "

Jeroen Joon, burgemeester van Harderwijk: “Deze week hebben we samen met diverse partners, waaronder de Nederlandse arbeidsinspectie, een uitgebreide controle gehouden bij een bedrijf op Lorentz. We richtten ons daarbij specifiek op de bedrijfsvoering, arbeids- en leefomstandigheden van personeel en arbeidsmigranten en andere mogelijk illegale praktijken. De controle bracht diverse zaken aan het licht die niet in orde waren. Waar mogelijk treden we daar meteen tegen op. Sommige constateringen vragen om nader onderzoek. Samen met onze partners zullen we daar de komende tijd vervolg aan geven, want laat heel duidelijk zijn: voor ondermijning is in Harderwijk en Hierden geen plek.”

Henk Lambooij, burgemeester van Putten: “In Putten vonden de controles plaats op het bedrijventerrein Keizerswoert. In nauwe samenwerking met de Omgevingsdienst, de toezichthouders (Boa’s) van de gemeente en de politie zijn 109 van de 127 bedrijven gecontroleerd. Van de overige 18 bedrijven (voornamelijk kleine bedrijven) was niemand aanwezig en/of niet in staat om ter plaatse te komen. De controle bracht diverse overtredingen, met name milieudelicten, aan het licht die door de Omgevingsdienst worden opgepakt. Door de ondernemers goed te informeren over ondermijning en de schade die dit kan aanrichten, hoop ik dat de alertheid en de bereidheid om zaken te melden omhooggaat. En dat niet alleen van de ondernemers, maar zeker ook van de inwoners in onze gemeente. Melden kan bij de politie, maar ook anoniem via Meld Misdaad Anoniem. Sámen kunnen we een vuist maken tegen zaken die het daglicht niet kunnen verdragen. Ik waardeer het dat de ondernemers van Keizerswoert positief meewerken aan de controles’.

Drugsproblematiek

Concrete strafrechtelijke resultaten: 11 aanhoudingen van personen voor betrokkenheid bij productie en handel of bezit van verdovende middelen. Aangetroffen werden 14.000 joints, bijna 50 kilo hennep, 200 gram harddrugs, 15 kilo hasj, 56 hennepkweekpotten, 13 kilo tabak en 64 pakketten met vapes. Er is ruim 10.000 euro contant geld in beslag genomen. Er waren 21 overtredingen van de plaatselijke verordeningen (milieu)transport en 36 verkeersovertredingen.

Grote hoeveelheid verdovende middelen

Bij een doorzoeking van een bedrijf aan de Duurzaamheidsstraat in Hattemerbroek trof de politie woensdag 22 mei een grote hoeveelheid verdovende middelen aan. Ruim 70 kilo hennep en hasj en 14.000 joints werden in beslag genomen. De totale waarde van deze middelen wordt geschat op zo’n 230.000,- euro. Drie personen werden op heterdaad aangehouden. 

Samenwerking loont!

We willen voorkomen dat ondermijning door georganiseerde criminaliteit een maatschappelijk probleem wordt. Dit kunnen we alleen succesvol aanpakken door als één overheid op te treden. Daarom werken we nauw samen met diverse partijen. Daardoor leren we elkaar goed kennen en treden we als  netwerk op. Zo kunnen we de georganiseerde criminaliteit goed aanpakken.

Tijdens de Week tegen Ondermijning hebben we als overheid meer zicht gekregen op de onderwerpen die in het gebied spelen. De partners zijn zeer tevreden over de opbrengst van deze themaweek.  Het RIEC Oost-Nederland maakte met twee burgemeesters een videoom de meldingsbereidheid in de regio te vergroten: Tanja Haseloop, burgemeester van gemeente Oldebroek en Joris Bengevoord, burgemeester van gemeente Winterswijk.

Ondermijningsbus

Behalve controles was er ook aandacht voor voorlichting. In Brummen, Lochem, Voorst en Zutphen stond de Ondermijningsbus. Bezoekers van deze bus kregen uitleg over de gevaren en hoe ze de signalen van cocaïnehandel, hennepteelt en synthetische drugs kunnen herkennen.

Samen optreden tegen criminaliteit

Annette Bronsvoort, burgemeester van de gemeente Oost Gelre en namens de 22 gemeenten voorzitter van de districtelijke regiegroep ondermijning: “Als gemeenten, politie, OM, RIEC, omgevingsdiensten, Belastingdienst, provincie Gelderland, NVWA, UWV, Douane, Nederlandse Arbeidsinspectie en Koninklijke Marechaussee hebben we gezamenlijk laten zien dat wij als overheid optreden tegen ondermijnende criminaliteit. Ondermijning staat hoog op de agenda en we doen er alles aan om criminaliteit aan te pakken. Het is belangrijk voor inwoners en ondernemers om dat te weten. Zij kunnen hieraan ook zelf meedoen door oplettend te zijn en verdachte situaties te melden.”

“We blijven inzetten op bewustwording van inwoners en ondernemers voor een veilige woon-, werk- en leefomgeving. We willen met acties kennis overdragen en mensen daarmee weerbaar maken tegen criminaliteit. We hebben in de afgelopen week gezien dat dat veel oplevert!”, aldus burgemeester Bronsvoort.

Saman Hassan, sectorhoofd politie Noord- en Oost-Gelderland: “Het gehele jaar door acteren we, samen met onze partners, op signalen van ondermijning. Ondermijnende criminaliteit is niet altijd direct zichtbaar, maar kan zich bij gelegenheid snel verspreiden. Het ontwricht maatschappelijke structuren en uiteindelijk zelfs de rechtsstaat. Het is van belang om als één overheid op te treden en samenwerkingen te blijven ontplooien. We zetten onder andere in op het snel kunnen delen van informatie, het vergroten van onze digitale slagkracht en het voorkomen van jonge aanwas in de criminaliteit. Dit kunnen we niet alleen. Wij willen inwoners dan ook op het hart drukken informatie en signalen, hoe klein ook, met ons te delen. Dat kan ook volledig anoniem bij Meld Misdaad Anoniem. De week tegen ondermijning laat in de afgelopen jaren zien dat samenwerking loont, zowel met partners als met inwoners. Ook tijdens de week tegen ondermijning zetten we in op verbinding en het vergroten van meldingsbereidheid. Daarnaast laten we criminelen zien dat we er als overheid alles aan doen om hen geen ruimte te bieden.”

Melden loont. Altijd!

De overheid kan ondermijnende criminaliteit niet alléén aanpakken. Meldingen van inwoners en ondernemers zijn heel belangrijk. Uit onderzoek blijkt dat inwoners niet altijd melden als ze signalen zien van ondermijning. Soms denken mensen dat het niet belangrijk (genoeg) is. Of ze willen zich niet met dit soort zaken bemoeien. Tijdens deze week is daarom extra aandacht besteed aan de mogelijkheid van anoniem melden. Via Meld Misdaad Anoniem komen veel meldingen binnen. Telefonisch melden kan via 0800 – 7000 of online via meldmisdaadanoniem.nl. Anoniem is ook écht anoniem! Natuurlijk kan ook bij de politie worden gemeld via 112 of 0900 8844, wel politie maar geen spoed.

Vervolgonderzoeken

De resultaten uit de actieweek leiden tot een aantal vervolgonderzoeken. Informatie die is verkregen tijdens controles wordt komende tijd onderzocht door betrokken instanties. Als daar aanleiding voor is, volgen hieruit nog handhavingsacties, zoals bestuurlijke rapportages (rapportages op basis waarvan een burgemeester gepaste bestuurlijke maatregelen kan nemen), fiscale vorderingen en berekeningen over verzwegen inkomen.